Basic info Taxonomic history Classification Included Taxa
Morphology Ecology and taphonomy External Literature Search Age range and collections

Pycnodontidae

Osteichthyes - Trewavasiidae

Taxonomy
Pycnodontes was named by Agassiz (1833).

It was reranked as the suborder Pycnodontes by Owen (1859); it was corrected as Pycnodontidae by Cope (1877), Cope (1878), Cope (1887), Woodward (1895), Hay (1902), Woodward (1916), Gregory (1923), Rapp (1946), Arambourg and Bertin (1958), Gardiner (1960), Jordan (1963), Casier (1966), Applegate (1970), Sahni and Mishra (1975), Thurmond and Jones (1981), Kumar and Loyal (1987), Case and Schwimmer (1988), Nursall (1996), Weems (1999), Goodwin et al. (1999), Poyato-Ariza and Wenz (2002), Forey et al. (2003), Shimada et al. (2006), Nursall (2010), Poyato-Ariza (2010), Carnevale et al. (2014), Bannikov (2014), Ebersole et al. (2019), Sarr et al. (2024).

It was assigned to Ganoidei by Owen (1859); to Isospondyli by Cope (1877), Cope (1878); to Merospondyli by Cope (1887); to Protospondyli by Woodward (1895); to Actinopterygii by Woodward (1916); to Semionotoidea by Gregory (1923); to Semionotiformes by Arambourg and Bertin (1958); to Pycnodonti by Hay (1902), Rapp (1946), Jordan (1963); to Pycnodontoidea by Gardiner (1960), Poyato-Ariza and Wenz (2002); to Pycnodontoidei by Casier (1966), Nursall (1996), Forey et al. (2003); and to Pycnodontiformes by Applegate (1970), Sahni and Mishra (1975), Thurmond and Jones (1981), Kumar and Loyal (1987), Case and Schwimmer (1988), Weems (1999), Goodwin et al. (1999), Shimada et al. (2006), Nursall (2010), Poyato-Ariza (2010), Carnevale et al. (2014), Bannikov (2014), Ebersole et al. (2019), Sarr et al. (2024).

Synonymy list
YearName and author
1859Pycnodontes Owen p. 126
1877Pycnodontidae Cope p. 62
1878Pycnodontidae Cope p. 298
1887Pycnodontidae Cope p. 1018
1895Pycnodontidae Woodward p. 189
1902Pycnodontidae Hay p. 372
1916Pycnodontidae Woodward p. 47
1923Pycnodontidae Gregory p. 228
1946Pycnodontidae Rapp p. 511
1958Pycnodontidae Arambourg and Bertin p. 2176
1960Pycnodontidae Gardiner p. 363
1963Pycnodontidae Jordan p. 614
1966Pycnodontidae Casier p. 104
1970Pycnodontidae Applegate p. 401
1975Pycnodontidae Sahni and Mishra p. 12
1981Pycnodontidae Thurmond and Jones p. 85
1987Pycnodontidae Kumar and Loyal p. 68
1988Pycnodontidae Case and Schwimmer p. 297
1996Pycnodontidae Nursall p. 137
1999Pycnodontidae Goodwin et al. p. 732
1999Pycnodontidae Weems p. 55
2002Pycnodontidae Poyato-Ariza and Wenz
2003Pycnodontidae Forey et al. p. 228
2006Pycnodontidae Shimada et al. p. 21
2010Pycnodontidae Nursall
2010Pycnodontidae Poyato-Ariza p. 651
2014Pycnodontidae Bannikov p. 25
2014Pycnodontidae Carnevale et al. p. 41
2019Pycnodontidae Ebersole et al. p. 152
2024Pycnodontidae Sarr et al. p. 22 fig. 12

Is something missing? Join the Paleobiology Database and enter the data

RankNameAuthor
kingdomAnimalia()
Bilateria
EubilateriaAx 1987
Deuterostomia
phylumChordataHaeckel 1874
subphylumVertebrata
superclassGnathostomata
RankNameAuthor
classOsteichthyes
subclassActinopterygii()
NeopterygiiRegan 1923
familyTrewavasiidae
familyPycnodontidae()
familyPycnodontidae()

If no rank is listed, the taxon is considered an unranked clade in modern classifications. Ranks may be repeated or presented in the wrong order because authors working on different parts of the classification may disagree about how to rank taxa.

Fm. †Pycnodontidae Agassiz 1833
show all | hide all
G. †Acrotemnus Agassiz 1837
+
Acrotemnus faba Agassiz 1837
Acrotemnus streckeri Hibbard 1939
Invalid names: Macropycnodon Shimada et al. 2010 [synonym]
G. †Agoultpycnodus Taverne and Capasso 2021
+
Agoultpycnodus aldrovandii Taverne and Capasso 2021
G. †Anomoeodus Forir 1887
+
Anomoeodus angustus Agassiz 1837
Anomoeodus barberi Hussakof 1947
Anomoeodus caddoi Suarez et al. 2021
Anomoeodus latidens Gidley 1913
Anomoeodus nursalli Kriwet 1999
+
Invalid names: Pycnodus faba Leidy 1872 [replaced]
Anomoeodus splendidus Nessov 1985
Anomoeodus subclavatus Agassiz 1833
Anomoeodus willetti Woodward 1893
Anomoeodus woodwardi Sauvage 1898
G. †Athrodon Sauvage 1880
+
Athrodon boloniensis Sauvage 1880
Athrodon douvillei Sauvage 1880
Athrodon intermedius Wagner 1893
G. †Brauccipycnodus Taverne and Capasso 2021
+
Brauccipycnodus pillae Capasso 2007
G. †Callodus Thurmond 1974
+
Callodus coronatus Thurmond 1974
G. †Coelodus Haeckel 1854
+
Coelodus arcuatus Woodward 1918
Coelodus bocagei Sauvage 1898
Coelodus brownii Cope 1894
Coelodus choffati Sauvage 1898
Coelodus cuneiformis Sauvage 1898
Coelodus decaturensis Gidley 1913
Coelodus delgadoi Sauvage 1898
Coelodus fabadens Gidley 1913
Coelodus hirudo Agassiz 1839
Coelodus laevidens Woodward 1918
Coelodus latus Gorjanović-Kramberger 1895
Coelodus malwaensis Chiplonkar and Ghare 1977
Coelodus mantelli Haeckel 1856
Coelodus mesorachis Heckel 1856
Coelodus multidens Woodward 1918
Coelodus multipinnatus Gorjanović-Kramberger 1895
Coelodus oblongus Heckel 1856
Coelodus ovalis Gorjanović-Kramberger 1895
Coelodus plethodon Arambourg and Joleaud 1943
Coelodus riberoi Sauvage 1898
Coelodus rostratus Gorjanović-Kramberger 1895
Coelodus saturnus Haeckel 1856
+
Invalid names: Coelodus rosthorni Haeckel 1854 [synonym], Coelodus suillus Haeckel 1856 [synonym]
Coelodus stantoni Williston 1900
Coelodus vetteri Gorjanović-Kramberger 1895
Invalid names: Anomiophthalmus Costa 1853 [synonym], Glossodus Costa 1856 [synonym]
G. †Costapycnodus Taverne et al. 2019
+
Costapycnodus costae Heckel 1856
+
Invalid names: Anomiophthalmus vetustus Costa 1853 [synonym], Coelodus discus Heckel 1856 [synonym], Coelodus pyrrhurus Heckel 1856 [synonym], Glossodus angustatus Costa 1856 [synonym], Microdon simplex Costa 1853 [synonym], Pycnodus achillis Costa 1853 [synonym], Pycnodus grandis Costa 1854 [synonym], Pycnodus rotundatus Costa 1853 [synonym]
G. †Flagellipinna Cawley and Kriwet 2019
+
Flagellipinna rhomboides Cawley and Kriwet 2019
G. †Gregoriopycnodus Taverne et al. 2020
+
Gregoriopycnodus bassanii Taverne et al. 2020
G. †Hadrodus Leidy 1857
+
Hadrodus marshi Gregory 1950
Hadrodus priscus Leidy 1857
G. †Haqelpycnodus Taverne and Capasso 2018
+
Haqelpycnodus picteti Taverne and Capasso 2018
G. †Iemanja Wenz 1989
+
Iemanja palma Wenz 1989
G. †Macromesodon Blake 1905
+
Macromesodon macropterus Agassiz 1834
+
Invalid names: Macromesodon daviesi Woodward 1890 [synonym], Mesodon parvus Woodward 1895 [synonym]
G. †Mesodon Wagner 1851
+
Mesodon bernissartensis Traquair 1911
Mesodon bucklandi Agassiz 1833
Mesodon daviesi Woodward 1890
Mesodon diastematicus Cope 1894
Mesodon limai Sauvage 1898
Mesodon rugulosus Agassiz 1839
Mesodon sharpei Sauvage 1898
Mesodon tenuidens Woodward 1890
G. †Microdon Agassiz 1833
+
Microdon abdominalis Agassiz 1833
Microdon analis Agassiz 1833
Microdon biserialis Woodward 1890
Microdon discoides Woodward 1890
Microdon penalvai Silva Santos 1970
G. †Njoerdichthys Cawley et al. 2020
+
Njoerdichthys dyckerhoffi Cawley et al. 2020
Subfm. †Nursalliinae Blot 1987
+
G. †Abdobalistum Poyato-Ariza and Wenz 2002
+
Abdobalistum thyrsus Poyato-Ariza and Wenz 2002
G. †Neomesturus Cooper and Martill 2020
+
Neomesturus asflaensis Cooper and Martill 2020
G. †Nursallia Blot 1987
+
Nursallia goedeli Heckel 1854
Nursallia tethysensis Capasso et al. 2009
Nursallia ventralis Davis 1887
Nursallia veronae Blot 1987
Pycnodus flabellatus Cope 1885
G. †Palaeobalistum Blainville 1818
+
Palaeobalistum geiseri Thurmond 1974
Palaeobalistum libanicum Gorjanović-Kramberger 1895
Palaeobalistum orbiculatum Blainville 1818
+
Invalid names: Palaeobalistum zignoi Blot 1987 [objective synonym]
Palaeobalistum rectidens Thurmond 1974
G. †Paranursallia Taverne et al. 2015
+
Paranursallia cavini Cooper and Martill 2020
Paranursallia gutturosa Arambourg 1954
G. †Ocloedus Poyato-Ariza and Wenz 2002
+
Ocloedus rosadoi Silva Santos 1963
Ocloedus subdiscus Wenz 1989
G. †Polypsephis Hay 1899
G. †Proscinetes Gistel 1848
+
Proscinetes bassanii D'Erasmo 1911
Proscinetes bernardi Thiollière 1852
Proscinetes egertoni Thiollière 1852
Proscinetes elegans Agassiz 1833
Proscinetes radiatus Agassiz 1842
Proscinetes wagneri Thiollière 1852
Subfm. †Proscinetinae Poyato-Ariza and Wenz 2002
+
G. †Neoproscinetes De Figueiredo and Silva Santos 1990
+
Neoproscinetes penalvai Silva Santos 1970
Subfm. †Pycnodontinae Agassiz 1833
+
G. †Oropycnodus Poyato-Ariza and Wenz 2002
+
Oropycnodus ponsorti Heckel 1854
G. †Polazzodus Poyato-Ariza 2010
+
Polazzodus coronatus Poyato-Ariza 2010
G. †Pycnodus Agassiz 1833
+
Pycnodus angustus Agassiz 1833
Pycnodus apodus Volta 1796
+
Invalid names: Zeus platessus Blainville 1818 [synonym]
Pycnodus bicresta Kumar and Loyal 1987
Pycnodus bowerbanki Egerton 1877
Pycnodus carolinensis Emmons 1858
Pycnodus comminuens Hay 1916
Pycnodus complanatus Agassiz 1834
Pycnodus couloni Agassiz 1843
Pycnodus cretaceus Agassiz 1839
Pycnodus depressus Agassiz 1833
Pycnodus didymus Agassiz 1839
Pycnodus gigas Agassiz 1833
Pycnodus granulatus Münster 1846
Pycnodus hugii Agassiz 1833
Pycnodus jugleri Münster 1846
Pycnodus lametae Woodward 1908
Pycnodus latior Agassiz 1833
Pycnodus latirostris Agassiz 1843
Pycnodus mantellii Agassiz 1839
+
Invalid names: Pycnodus microdon Agassiz 1833 [synonym]
Pycnodus minutus Münster 1846
Pycnodus mokattamensis Priem 1897
Pycnodus munsteri Agassiz 1839
Pycnodus nicoleti Agassiz 1839
Pycnodus orbicularis Volta 1796
Pycnodus ovalis Agassiz 1839
Pycnodus parallelus Dixon 1850
Pycnodus planidens Hay 1916
Pycnodus praecursor Dartevelle and Casier 1949
Pycnodus preufsii Münster 1846
Pycnodus priscus Henry 1876
Pycnodus robustus Leidy 1857
Pycnodus toliapicus Agassiz 1839
Pycnodus umbonatus Agassiz 1833
Pycnodus variabilis Stromer 1905
G. †Scalacurvichthys Cawley and Kriwet 2018
+
Scalacurvichthys naishi Cawley and Kriwet 2018
G. †Tepexichthys Applegate 1992
+
Tepexichthys aranguthyorum Applegate 1992
G. †Pycnomicrodon Hay 1916
+
Pycnomicrodon texanus Gidley 1913
G. †Rhinopycnodus Taverne and Capasso 2013
+
Rhinopycnodus gabriellae Taverne and Capasso 2013
G. †Stemmatodus Haeckel 1854
+
Stemmatodus rhombus Agassiz 1839
G. †Stenamara Poyato-Ariza and Wenz 2000
+
Stenamara mia Poyato-Ariza and Wenz 2000
G. †Xenopholis Davis 1887
Diagnosis
ReferenceDiagnosis
R. Nursall 2010Pycnodontiform fishes distinguished by the presence of a pair of parietal peniculi (brush-like extensions of the parietal bones) for the attachment of anterior, epaxial trunk musculature. Squamation incomplete in most species; snout, cheek and gular region naked, or bearing only a few, scattered, vestigial scales on the cheek of some immature specimens.
Measurements
No measurements are available
Composition: phosphaticsubp
Environment: marinesubp
Locomotion: actively mobilec
Life habit: planktonicp
Diet: suspension feederp
Created: 2009-07-20 21:50:54
Modified: 2009-07-20 23:50:54
Source: c = class, subp = subphylum, p = phylum
References: Hendy et al. 2009, Carroll 1988, Kiessling 2004, Bambach et al. 2007

Age range: base of the Late/Upper Bathonian to the top of the Late/Upper Pleistocene or 168.20000 to 0.01170 Ma

Collections (361 total)

Oldest occurrences

Time interval Ma Country or state Original ID and collection number
Bathonian168.2 - 165.3France Pycnodus rugulosus (131997)
Bathonian168.2 - 165.3United Kingdom Mesodon discoides (131999) Pycnodus rugulosus (131998) Pycnodus sp., Pycnodus rugulosus, Pycnodus bucklandi, Mesodon tenuidens, Mesodon biserialis (131844)
Early/Lower Bathonian168.2 - 165.3France (Midi-Pyrénées) Macromesodon sp., Coelodus sp. (61377)
Early/Lower Bathonian168.2 - 165.3France Macromesodon sp. (61378)
Early/Lower Bathonian168.2 - 165.3United Kingdom (England) Pycnodontidae indet. (31054)
Late/Upper Bathonian168.2 - 165.3United Kingdom Pycnodus bucklandi (131848)
Late/Upper Bathonian168.2 - 165.3United Kingdom (England) Coelodus sp. (224639)
Middle Bathonian168.2 - 165.3United Kingdom (England) Pycnodontidae indet. (57140)
Oxfordian161.5 - 154.8Portugal (Porto de Mos) Pycnodontidae indet. (196756)
Middle Oxfordian159.0 - 157.9Portugal (Leiria) Proscinetes sp. (69698)

Youngest occurrences

Time interval Ma Country or state PBDB collection number
Lutetian48.07 - 41.03India (Jammu and Kashmir) Pycnodus bicresta (31299)
Lutetian48.07 - 41.03United Kingdom (England) Pycnodus sp. (41888) Pycnodus toliapicus (41989 41998)
Lutetian48.07 - 41.03Qatar Pycnodus sp. (277933) Pycnodus toliapicus, Pycnodus mokattamensis, Pycnodus mokattamensis (277931)
Lutetian48.07 - 41.03USA (Alabama) Pycnodus sp. (209368 209521)
Lutetian48.07 - 41.03Ukraine Pycnodus sp. (211009)
Lutetian48.07 - 41.03Spain Pycnodus sp. (276612)
Bartonian41.03 - 37.71India (Gujarat) Pycnodus sp. (45590)
Priabonian37.71 - 33.9Egypt Pycnodus mokattamensis (198761)
Pleistocene2.58 - 0.0117USA (Florida) Mesodon thyroides (227391 227395)
Late/Upper Pleistocene (high glacial)0.129 - 0.0117USA (Texas) Mesodon thyroidea (93103)